منبع: سايت دوست عزيز و همکارم آذر تيم

حتما گاهي‌اوقات به هنگام راه اندازي شبکه خانگي يا شبکه کوچک تجاري خود براي اولين بار با مشکلات متعددي مواجه شده ايد. بسياري از اين مشکلات به سادگي برطرف مي شوند. اما به شرط آن که قبلا” با راه حل ها آشنا شده باشيد،پس در اين ماه چند مرحله اصلي عيب يابي و نيز چندين ابراز موجود براي يافتن مشکلات پشت صحنه را شرح خواهم داد.

? اول،اتصال پذيري

شايد بديهي به نظر برسد،اما در قدم اول بايد مشخص شود که آيا همه کامپيوترها،سرويس دهنده ها،چاپگرها و ديگر دستگاه هاي متصل به شبکه مي توانند با يکديگر ارتباط برقرار کنند يا خير. براي اين منظور،در شبکه باسيم بايد مطمئن شد که ميان هر دستگاه و هاب يا سوييچ مرکزي يک کابل ارتباطي مطمئني داشته و به ترتيب درستي متصل شده باشند،چرا که در صورت وجود دو نوع کابل شبکه مختلف،اتصال نادرست مشکل ساز مي شود. اکثر کابل هاي مدرن UTP (جفت هاي تابيده بي حفاظ) اتصال دهنده هايي دارند که در هر دو انتها به يکديگر متصل مي شوند. در خود اين اتصال دهنده ها،چندين سيم مجزا هست که ممکن است به همان پين هاي اتصالي در همان انتها وصل شوند يا به صورت ضربدري اتصال يابند. کابل هاي مستقيم،يک کامپيوتر شخصي،سرويس دهنده يا ديگر وسايل شبکه را به وهاب يا سويچ متصل مي کنند. کابل هاي ضربدري،اتصال دو کامپيوتر شخصي به يکديگر را ممکن مي سازند و در اتصال سريالي يک هاب يا سو ييچ به هاب يا سوييچ ديگر کاربرد دارند. استفاده غلط از کابل ها(که غالبا” هيچ علامتي هم ندارند)باعث مي شود سيگنال ها به مقصد نرسد. اگر به ترتيب رنگ هاي اتصال يک کابل اطمينان نداريد،ساده ترين راه وصل کردن کابل مذکور و سپس بررسي LED اتصال در آداپتور يا انتهاي سوييچ است. اکثر کابل ها يک LED (ديود نوري) کوچک سبز رنگ دارند که در صورت برقراري اتصال ،غالبا” قبل از روشن شدن دستگاه،روشن مي شود. در بعضي کابل ها اين ديود نوري به دو رنگ زرد يا نارنجي در مي آيد تا اتصال ??? مگابايت در ثانيه يا گيگابايت باشد (در بعضي ديگر ،چراغ هاي راهنماي ??? مگابايتي جداگانه اي وجود دارد.)اما اگر هيچ نوري به چشم نخورد،مطمئنا” کابل نادرستي را به کار برده ايد. در اين صورت چاره ي کار تعويض کابل است ،هر چند در برخي از سوييچ ها، دگمه هايي در کنار پورت هاي خاص (معمولا” با علامت ”Uplink ”)وجود دارد که امکان استفاده از يک کابل مستقيم براي برقراري اتصال با هاب يا سوييچ ديگر را فراهم مي کند. برخي از جديدترين سوييچ ها مي توانند به طور خودکار کابل هاي مورد استفاده را بررسي کنند و از داخل ترتيب رنگ هاي پورت را به شکلي مناسب تغيير دهند.

? LED چشمک زن؟

در برخي از موارد ممکن است LED اتصال به عوض آنکه دائما” روشن باشد،چشمک بزند. حالت اخير به اين معناست که فعاليت هايي در اين خط ارتباطي انجام شده اما در نصب پورت ناسازگاري هايي وجود داشته است. مثلا”فرض کنيد که آداپتور کامپيوتر شخصي روي ??? مگابايت در ثانيه و پورت سوييچ روي ?? مگابايت در ثانيه تنظيم شده باشد. خوشبختانه در حال حاضر تقريبا” تمامي وسيله ها،به منظور اجتناب و عدم سازگاري سرعت در دو طرف از تشخيص خودکار (auto Sensing ) سرعت پورت و نصب دو طرفه پشتيباني مي کنند. با اين حال در هنگام استفاده از وسايل کارخانه هاي مختلف به مشکلاتي برخورده ام که تنها با تنظيم دستي پارامترهاي فوق بر طرف مي شود.

? اتصال هاي بي سيم

بررسي اتصالات بي سيم اندکي سخت تر است،چونکه برقراري اتصال،نشانه ي مشخصي ندارد. با اين حال،در کنار اکثر آداپتورهاي بي سيم،نرم افزارهايي به بازار عرضه شده که برقراري اتصال را به شما اعلام مي کند و فارغ از فروشنده مربوطه با تسهيلات مشابهي در ويندوز xp عرضه مي شود. براي عيب يابي اتصالات بي سيم،در وهله نخست مطمئن شويد که کليه گزينه هاي امنيتي يا رمز گذار،غير فعال شده اند. سپس اطمينان يابيد که آداپتور روي حالت صحيح تنظيم شده باشد. اکثر آداپتورها يک حالت ”ad hoc ”(موقت)براي اتصال دو وسيله همانند دارند و براي کاربرد در يک نقطه ي دستيابي (access point ) به پيکر بندي جداگانه اي مجهز هستند. حالا مطمئن شويد که در سراسر شبکه از يک کانال و SSID واحد (ID مجموعه سرويس دهنده که Lan بي سيم را شناسايي مي کند)استفاده مي شود. بالاخره من کامپيوتر شخصي مورد آزمايش را تا حد امکان به ديگر وسايل ارتباطي نزديک مي کنم تا اثرات مسافت يا تداخل را خنثي کنم.

? پيکر بندي IP

بعد از اينکه ثابت کرديد وسايل شما به لحاظ فيزيکي به يکديگر متصل هستيد،در قدم بعد مطمئن شويد که آنها مي توانند با يکديگر ارتباط برقرار کنند. در اکثر شبکه هايي که با TCP\IP کار مي کنند،براي برقراري ارتباط بايد نشاني IP يگانه اي به تک تک وسيله ها اختصاص يابد. نشاني ها را مي توان به صورت دستي پيکر بندي نمود،اما بهتر آن است که از پروتکل پيکربندي ديناميک ميزبان (DHCP )استفاده شود که در آن يک سرويس دهنده DHCP ،نشاني هاي IP را از محل يک مخزن تعيين شده،توزيع مي کند. به اين ترتيب هيچ وقت دو يا چند سيستم،نشاني هاي يکساني نخواهند داشت. بيشتر مسيرياب ها و پل هاي ارتباطي،يک سرويس دهندهDHCP داخلي دارند. همچنين مي توان سرويس دهنده ويندوز را طوري پيکر بندي نمودکه اين عمليات را انجام دهد و پس از پيکربندي نياز به کا رديگري نداشته باشد. باتمام اين حرف ها ممکن است اشتباهاتي رخ دهد هنگامي که مشکلي پيش آمد در ابتداي کار عيب يابي،مطمئن شويد که نشاني هاي درستي به کار رفته است. تمامي کارهاي فوق را مي توان با استفاده از برنامه خدماتي ipconfig موجود در ويندوز و از طريق يک پنجره فرمان در کامپيوتر شخصي يا سرويس دهنده آزمايش نمود. در هر پنجره فرمان،ipconfig را تايپ کنيد تا نشاني IP اختصاص يافته به هر رابط شبکه را ببينيد. با اضافه کردن”\all ”به انتهاي فرمان،ديگر اطلاعات شبکه همچون نشاني MAC ،نشاني سرويس دهنده DHCP به کار رفته و پل ارتباطي پيش فرض و نشاني هاي DNS به نمايش در مي آيد،اطلاعاتي که در هنگام اشکال زدايي از شبکه مي تواند مفيد واقع شود. اگر تنظيمات DHCP را تغيير داده ايد اما کامپيوتر شخصي يک سرويس گيرنده هنوز آن را اعمال نکرده است،مي توانيد با اضافه کردن” elease ” به فرمان ipconfig ،کامپيوتر مذکور را وادار نماييد که به استفاده از نشاني جديد،با اضافه کردن ”renew ” به انتهاي فرمان،ipconfig را دوباره اجرا کنيد. در سيستم هاي قديمي تر ويندوز ?? ،خط فرمان برنامه ipconfig ،جاي خود را به نرم افزار خدماتي و گرافيکي winipcfg داده است. چنانچه ا زسيستم عامل لينوکس استفاده مي کنيد،فرمان ifconfig را به کار ببريد. چنانچه ipconfig هيچ نوع نشاني را به نمايش نگذارد،اين احتمال هست که سرويس دهنده DHCP ،غير فعال يا غير قابل دسترسي باشد.اين احتمال هم وجود دارد که کامپيوتر شخصي يا سرويس دهنده،طوري پيکربندي نشده باشد که بتواند با استفاده از DHCP به نشاني يابي خودکار خود دست يابد. در اين وضعيت کافي است تنظيمات کامپيوتر مشخصي را تغيير دهيد. در برخي از سيستم هاي ويندوز ممکن است به نشاني هايي برخورد کنيد که با ??? شروع مي شود (???.xxx.xxx.xxx )و اين در صورت است که تخصيص خودکار پيکربندي شده اما هيچ سرويس دهنده DHCP وجود ندارد،اما از لحاظ عيب يابي بايد آن را يک خطا به حساب آورد.

? Ping اصلي کاري است

يکي ديگر از ابزارهاي اصلي براي عيب يابي،نرم افزار خدماتي ping است که آن را در پنجره فرمان تايپ مي کنيد و اين بار در انتهاي آن،نشاني IP يا نام DNS ديگر سيستم هاي دلخواه خود براي برقراري ارتباط را اضافه مي کنيد. بعضي از مسيرياب ها و ديگر وسايل شبکه امکان صدور فرمانهاي ping را هم فراهم مي کنند. در هر دو حالت مجموعه اي از بسته هاي ارتباطي ICMP (پروتکل کنترل پيام اي اينترنتي )به نشاني مورد نظر فرستاده مي شود. اگر سيستم هدف پاسخ دهد مدت زمان لازم براي مجموع رفت و برگشت مشخص خواهد شد. در اين شکل،هدف اول (???.??.???.??? ) در شبکه LAN است و بسيار سريع (با سرعت يک متر بر ثانيه) پاسخ مي دهد. هدف دوم (???.??.???.??? )يک سرويس دهنده DNS عمومي (در اين مورد،Free )است و مدت زمان بيشتري مي طلبد. اگر هيچ پاسخي در کار نباشد يا کامپيوتر ميزبان غير قابل دسترسي است و يا قبل از دريافت پاسخ،مدت مهلت زماني به پايان رسيده است. در هر صورت ايراد کار مشخص نمي شود اما کاربرد ping ،سرنخ هاي مهمي را به همراه مي آورد. من،در عيب يابي مشکلات اتصال به اينترنت،قبل از همه پل ارتباطي پيش فرض را با ping بررسي مي کنم. اگر پل ارتباطي پاسخي ندهد،احتمالا” مشکل در همين قسمت است يعني يا مسير ياب از کار افتاده و يا خط ارتباطي غير فعال است. اما اگر بتوانيم پل ارتباطي را ping کنم،سپس يک نشاني اينترنتي را ping مي کنم (براي اين جور مواقع،فهرستي از سرويس دهنده هاي DNS عمومي را در حافظه دارم.) اگر به اين شيوه بتوانم به اينترنت راه پيدا کنم اما امکان مرور وب يا بازيابي email فراهم نباشد،مشکلي در DNS خواهد بود يا سرويس دهنده DNS غيرفعال است که با استفاده از برنامه nslookup آن را بررسي مي کنم و يا در کامپيوتر سرويس گيرنده،نشاني اشتباهي پيکر بندي شده است که با کاربرد ipconfig آن را پيدا مي نمايم. حصارهاي امنيتي (Firewalls )را به گونه اي مي توان پيکر بندي نمود که مانع ورود ICMP شود،به همين خاطر ناتواني در پينگ کردن يک وسيله راه دور الزاما” به معناي مشکل ارتباطي نمي باشد. اکثر مسيرياب هاي خانگي يا تجاري کوچک به گونه اي پيکر بندي خواهند شد که به درخواست هاي پينگ دريافتي از طريق اينترنتي پاسخ ندهند،اما پينگ هاي محلي را همچنان بايد پاسخ گفت.

? رديابي مسير

پينگ هاي ارسالي به يک ميزبان اينترنتي ،بيشر از پينگ هاي محلي طول مي کشد زيرا ممکن است ميان سيستم هاي مبدا و هدف،چند مسير ياب موجود باشد. با استفاده از يک برنامه خدماتي ويندوز موسوم به tracert (traceroute براي کاربران لينوکس ) مي توان تعداد اين قبيل ”توقفگاه ها” (hops ) و نشاني هاي مسيرياب هاي واسط را تعيين کرد. پس از تايپ tracert نشاني IP هدف (يا نام DNS ) را اضافه کنيد. بسته هاي ارتباطي براي رسيدن به نشاني IP مورد نظر (???.??.???.??? )،نخست از طريق يک مسيرياب محلي به نشاني ???.???.?.??? ارسال مي شوند و بعد،قبل از رسيدن به مقصد نهايي،چند نقطه ي ديگر را پشت سر مي گذارند. در مورد عيب يابي محلي،معمولا” فقط به اولين ”توقفگاه ” توجه مي کنيد،هر چند در صورت بروز مشکلات اجرايي و ديگر اطلاعات راه گشاه خواهد بود.

? تبديل نام ها

بالاخره ممکن است با استفاده از يک نرم افزار خدماتي موسوم به nslookup ، به بررسي طرف DNS شبکه خود واتصال آن به اينترنت بپردازيد. همان طور که قبلا” گفته شد اين کار در هنگامي ضرورت مي يابد که پس از پينگ کردن يک آدرس در اينترنت،نتوانسته باشيد به يک URL برويد يا نام هاي DNS را ping کنيد. با اين حال nslookup که يک نرم افزار خدماتي خط فرمان است،امکان تبديل نام هاي DNS به نشاني IP و بالعکس را مستقيما” فراهم مي کند. در خود نرم افزار nslookup ،چندين گزينه ي ديگر هم وجود دارد و براي ديدن تمامي گزينه هاي اختياري کافي است پس از تايپ nslookup ،علامت ”؟” را درج کنيد. اما ساده ترين راه براي استفاده از اين نرم افزار ، تايپ nslookup و سپس تايپ نام DNS يا نشاني IP مورد نظر است. بعد از اين کار،با استفاده از تنظيمات پيش فرض سرويس دهنده DNS در سيستم ميزبان،عمليات جستجو (lookup ) انجام خواهد شد. اگر نام يا نشاني درج شده را درست فرض کنيم،اختلال در تبديل،نشان دهنده مشکلي در همان قسمت خاص است که معمولا” يک ورودي ناصحيح سرويس دهنده DNS مي باشد. در هنگام تفسير نتايج حاصل از nslookup و ديگر ابزار معرفي شده در اين مقاله بايد احتياط کرد،اما ابزار فوق هيچ ضرر و زيان جدي به شما وارد نمي کند،پس ارزش يکبار آزمايش را دارند.